Tor złudzeń

“Tor złudzeń”

Grzegorz Wołoszuk

Pokaż komentarze kapituły »

Komentarze:

Magdalena Madej

Tor złudzeń mógłby być detektywistycznym scenariuszem o poszukiwaniu napotkanej w wagonie pędzącego pociągu tajemniczej nieznajomej, ludzkich dramatach zabranych na drugą stronę życia i o uczuciu, które nie może się spełnić. Tradycyjnie wszystkie dramatyczne wydarzenia nie dotyczą postaci graczy, genialny pomysł na opowieść o duchach zostaje sprowadzony do przekombinowanej sensacji, a wskazówki w śledztwie wcale nie muszą zostać ujawnione.

Urzekający jest zamysł autora: konwencja podróży pociągiem, który okazuje się być wehikułem łączącym świat żywych ze światem umarłych, pojawiające się pośród zwykłych pasażerów duchy, które nie dojechały do ostatniej stacji, ale pozostały gdzieś pomiędzy, błąkając się po przedziałach i nie zamkniętych rozdziałach swego żywota.

Tutaj kończy się doskonała część fabuły, dalej rozwija się ona bardzo sztampowo: gracze prowadzą dochodzenie w sprawie, która w ogóle lub prawie w ogóle ich nie dotyczy, ślady mające nakierować drużynę na właściwy trop są szczątkowe i na dodatek nie opisane. To, co w przygodzie oryginalne, nie jest opowieścią o postaciach graczy, lecz o bohaterach niezależnych.

Tor złudzeń nie może się poszczycić ciekawą estetyką, która podkreślałaby konwencję fabuły. Wiele pikseli zostało zmarnowanych na dokładne wyjaśnienie, dlaczego Michał Olszewicz często jeździ koleją (dokładne przeliczenie, iż bardziej opłaca mu się kupno biletu niż mieszkanie w stolicy), natomiast autor wyraźnie oszczędzał wirtualny atrament przy opisach miejsc, napotkanych pasażerów, panującego nastroju czy nawet realiów przygody.

Podsumowując, gdyby można było wycisnąć samą esencję scenariusza Tor złudzeń, z pewnością długo moglibyśmy raczyć się jego głębokim aromatem – niestety ten wyjątkowy smak rozpuścił się w mętnej fabule.

Krystyna Nahlik

Lubię pociągi w RPG, a najbardziej lubię pociągi w Zewie Cthulhu. Dlatego też moje pierwotne nastawienie do “Toru złudzeń” było bardzo pozytywne i w zasadzie nadal w miarę pozytywne pozostaje, bo wykorzystanie pociągu jest tu bardzo ciekawe, atmosfera odpowiednio niepokojąca, a pojawianie się duchów ładnie zaaranżowane. Tyle tylko, że musiałam scenariusz przeczytać dwa razy, żeby skutecznie odfiltrować totalny chaos informacyjny oraz natłok wielosylabowych wyrazów i skomplikowanych zdań, skutecznie utrudniających jakąkolwiek lekturę ze zrozumieniem.

Jeśli jednak wyciąć z tej przygody nadmiar formy, ze śledztwa będącego jego sednem nie pozostaje zbyt wiele. Poza głównymi protagonistami (tu należy się plus za koncepcję Michała, zlecenie od ducha to pyszny pomysł!), nie ma przedstawionych bliżej bohaterów niezależnych w końcu niezbędnych do uzyskania informacji ani miejsc, w których ma toczyć się śledztwo. Poza tym sposób podsuwania wskazówek jest chaotyczny, a na dodatek autor z założenia traktuje graczy z wyższością. Ja się z nimi zdecydowanie solidaryzuję, bo bez podpowiedzi w życiu nie “wykoncypowałabym w ramach zachowanej logiki”, o co naprawdę chodzi. W końcu śledztwo ma polegać na tym, że gracze dedukują na podstawie prezentowanych ich bohaterom tropów, a nie na tym, że wpadają na genialne pomysły bez jakiegokolwiek udziału mistrza gry. I żaden “wyższy stopień kojarzenia” tu nie pomoże.

A już z pewnością nic nie pomoże nikomu, kto spróbuje zrozumieć, o co tak naprawdę nieszczęsnemu nienarodzonemu duchowi chodziło i czyja wola tak naprawdę pchała ludzi na tory. Chaos powiększa jeszcze niezliczona ilość ledwie zarysowanych opcji i sugestii, w większości dość barwnych i ciekawych, które wystarczyłoby rozwinąć i jakoś usystematyzować, żeby zaczęły być przydatne, a nie tylko wprowadzały zamęt. Wtedy pozostało by tylko opisać porządnie właściwe śledztwo, całość przepuścić przez sito tezaurusa w kierunku odwrotnym niż zwykle i nie wnikać zbytnio w motywacje embrionalnych zjaw i mielibyśmy bardzo zgrabną niesamowitą historię.

Michał Madej

Tomasz Z. Majkowski

Historio, jesteś materiałem na staromodne opowiadanie grozy, utrzymane w stylu “Opowieści starego antykwariusza” – czemuż uczyniono cię scenariuszem? Gdzie się zaczynasz, jak kończysz, co dzieje się pośrodku? Wszystkie te pytania porozrzucano tu, niczym dziecięce zabawki. Proszę, czytelniku – mówi ta przygoda – oto pomysł. Scenariusz napisz sobie sam.

Z powodzi wątpliwości (“może tam są? A może ich nie ma? A może pójdą w prawo?”) wyczytać można dość przyzwoitą historię o nawiedzanym pociągu i nieutulonym duchu, przywodzącym do zguby romantycznych bohaterów. Jest dosyć zgrabna, wyraźnie jednak autor nie do końca wie, co z nią zrobić: opowiada rzecz właściwie z perspektywy zabitej, odsłaniając warstwy tajemnicy, ale nie podsuwając żadnych pomysłów na to, jak zrobić to samo na sesji. W dodatku w pewnym momencie historyjka spójna, choć opowiadana nieco przesadnie napuszonym stylem, zaczyna dramaturgicznie pękać: duchy mnożą się bez opamiętania, pojawia się nagle motyw nieochrzczonego i niepogrzebanego dziecka, umarłego w łonie matki, który zaburza jasny i klarowny potencjał historii. Już nie obsesja skrzywdzonego ducha dziewczyny, ale mroczne żądze jej potomka pchają mężczyzn w objęcia śmierci. Rzecz traci pierwiastek romantyczny i ciąży w stronę zwykłej pretensjonalności. Taki już jest ten świat okrutny – miłość przestała być siłą wystarczająco mocną, trzeba jeszcze zaprawić ją zemstą płodu.

Zarys historii jest jednak nastrojowy i interesujący, wszystko jednak psuje się gry wpuścić graczy: ani nie podejmą romansu z umarłą, ani nie pogrążą się w obsesji. Scenariusz wyraźnie daje do zrozumienia, że przyjdą ze swoim szkiełkiem i okiem, zrobią śledztwo, pochowają nienarodzone dziecko. I wyraźnie mu to przeszkadza – wątpliwości, od których się tu roi i sugestie w miejsce wskazówek zdają się świadczyć, że obecność graczy jest tylko pretekstem do opowiedzenia pewnej historii, w której tak naprawdę nie biorą oni udziału. Najdobitniej dowodzi tego zakończenie, sugerujące, że gracze w ogóle mogą nie zetknąć się z duchami, o których rzecz opowiada.

Podzielam obawę autora i nie bardzo mam pomysł, jak rzecz ugryźć. Być może sprawdziłaby się jako sesja prowadzona jeden-na-jednego, w której gracz stałby się obiektem nawiedzeń, a potem powoli wyświetlał ponurą prawdę. Bez miłości ta historia nie istnieje, a wszyscy wiemy, jak ciężko wywołać surogat tej emocji podczas sesji – i że jest to prawie niemożliwe, gdy przeprowadza się tylko rozmowy przedziałowe. Tak, coś takiego można pokazać w literaturze albo w kinie. Gry fabularne karmią się wydarzeniami i napięciem, a nie podobieństwem dusz. Zresztą, autor doskonale zdaje sobie z tego wszystkiego sprawę i nawet nie proponuje takiego rozwiązania.

Wniosek końcowy? Nie wszystkie historie nadają się na scenariusze do gry fabularnej. Niektóre warto oszczędzić dla szlachetniejszych celów.

Maciej Reputakowski

Przede wszystkim: brakuje notki, że przygoda porusza drażliwy temat: samobójstwo! Można odnieść wrażenie, że autor o problem się otarł, co tym bardziej zobowiązuje do zastanowienia się, czy dla niektórych graczy “zabawa” w szukanie samobójczyni nie byłaby zbyt męcząca psychicznie.

Ponieważ nie zaznaczono w zasadzie, kim mogliby być bohaterowie graczy, przygoda bardziej nadaje się na solówkę, w której gracz wcieliłby się w postać chłopaka poszukującego zjawy. W takim przypadku nieodzowna byłaby scena retrospekcji, w której gracz mógłby jeszcze raz przeżyć scenę spotkania z dziewczyną i mocniej wczuć się w problem.

Dla większej drużyny zabrakło określenia motywacji, a wystarczyło zaznaczyć, że gracze mają być kumplami ze studiów, którzy na niejedną imprezkę razem poszli i skoczą za sobą w ogień, o kołach pociągu nie wspominając.

Autor założył, że przygoda będzie śledztwem. Niestety, scenariusz został spisany tak, iż z informacji, które mają uzyskać gracze, nie sposób korzystać. Prowadzący musiałby je najpierw wyłowić z morza tekstu, by w ogóle być w stanie podsunąć je “detektywom”. Zadania potencjalnemu MG nie ułatwia również przesadnie momentami egzaltowy styl, niepotrzebnie silący się na literackość (jak opowiadanie skierowane do MG, który musi je przerobić na scenariusz) i upstrzony pseudonaukowymi terminami. Szkic przygody ma być jasny i czytelny dla osoby, która chce go prowadzić. Popisy słowne to część warsztatu Mistrza Gry, którego w tym konkursie raczej się nie ocenia.

Brak szkieletu przygody to w ogóle najpoważniejszy zarzut. Autor opisał sytuację, zarysował przeszłość i całe morze możliwości, ale nie pokazał, jak gracze i MG mają po nim pływać. Kolejne pojawienia się duchów są nieuzasadnione i nieprzygotowane, brakuje też opisu, jak taką scenę przeprowadzić, jakie mają z niej wynikać konsekwencje. Można odnieść wrażenie, iż autor zakłada, że to gracze mają sami wymyśleć sobie rozwiązanie, a MG tylko uznać, czy jest sensowne i na nie zezwolić. Trudno inaczej interpretować deklarację, iż drużyna może nie spotkać ducha dziewczyny, czyli kluczowej postaci. Nie określono też w ogóle warunków, jakie gracze muszą spełnić, by do takiej konfrontacji doszło.

W efekcie domyślenie się rozwiązania zagadki (oczywiście w wersji odautorskiej) zakrawa na niemożliwość. Gdyby chociaż chłopak samobójczyni cokolwiek wiedział, byłaby nadzieja na połapanie się w historii z przeszłości. Niektóre pytania mogą, owszem, pozostać bez odpowiedzi, ale problem musi znaleźć rozwiązania, a przygoda zakończyć się jakąś puentą. Dodatkowo, aby puenta zadziałała, warto byłoby MG już na początku scenariusza napisać, jakie będzie zakończenie. W innym przypadku doprowadzenie do efektownego finału graniczy z cudem warunkowanym umiejętnościami prowadzącego. “Tor złudzeń” pozostaje zapisem rozważań pod zbiorczym tytułem “kto wie, jak to było i co bohaterowie niezależni o tym myśleli” na czele z akapitem, w którym autor próbuje zgłębiać świadomość Nienarodzonego.

Co doprowadza nas do ostatniego zastrzeżenia, czyli połączenia rozrywkowo-horrorowego systemu, jakim jest Zew Chtulhu z dylematami wynikającymi z chrześcijańskiej moralności. Czy Wampir nie pasowałby lepiej?

Jeśli autor chciałby porozmawiać o swoim scenariuszu, zapraszam:

GG 1416169, e-mail: repek@polter.pl

Aleksander Ryłko

Największym atutem tego scenariusza jest bardzo nastrojowa historia o pociągu nawiedzanym przez zjawę samobójczyni. Osadzenie akcji w realiach współczesnej Polski odbieram nadzwyczaj pozytywnie. Potem jednak przestaje być tak różowo, gdyż okazuje się, że nie ma tu miejsca na odrzuconą miłość zrozpaczonego dziewczęcia, nic z tych rzeczy. Motorem sprawczym okazuje się duch nieochrzczonego, nienarodzonego płodu. W tym momencie ta smutna historia traci wiele ze swego sentymentalnego uroku. Poważnym problemem jest również sama konstrukcja scenariusza. Zresztą słowo “scenariusz” używane jest tu nieco na wyrost. Tor złudzeń to w zasadzie tylko zarys przygody, zawierający nadzwyczaj niewiele konkretów. To tak naprawdę tylko historia i kilka sugestii jak można zrobić z niej scenariusz. Szkoda.

Marcin Segit

Michał Stachyra

Jest tu jeden pozytyw. Nawet duży – fajna historia. W sam raz na zgrabne opowiadanko horrorowate w modnej ostatnio polskiej scenerii. Jako scenariusz – kompletna klapa. Pretensjonalna i manieryczna zresztą. Absolutny brak wprowadzenia graczy w scenariusz, tak naprawdę mogą oni przejść totalnie obok scenariusza, w zasadzie go nie zauważając. Fatalny układ tekstu, zaciemniony jest on mnóstwem pytań, mnie lub bardziej retorycznych, nie ma zaś ani trochę struktury scenariusza do RPG. Te braki formalne to wystarczający dla mnie powód aby odrzucić ten scenariusz – a jeśli dodać do tego ‘zemstę nienarodzonego dziecięcia’ to werdykt może być jeden. Temu scenariuszowi dziękujemy.

Joanna Szaleniec

“Tor złudzeń” opiera się na obiecującym pomyśle, którego realizacja stoi niestety pod znakiem połowiczności. Po pierwsze, “nastrojowy zarys historii” (że zacytuję Majkosza) nie ma większych szans na przeobrażenie w prawdziwie nastrojową sesję, bo autor ani słowem nie wspomina, jak taki nastrój zbudować. Odnosząc się do wątpliwości ujętych w recenzji Majkosza dodam jeszcze, że autor prawdopodobnie w ogóle nie był zdecydowany, czy woli stworzyć klimatyczną opowieść grozy, czy też podbarwione metafizyką śledztwo – świadczy o tym chociażby styl, który z rzeczowego od czasu do czasu przemienia się efemerycznie w górnolotny (stąd posądzenie o pretensjonalność, jak mniemam).

Wróćmy do listy “połowiczności”. Otóż potencjalnie przykuwająca uwagę zagadka prawdopodobnie w ogóle nie zaangażuje emocjonalnie graczy, których wplątanie w fabułę jest nie tylko przypadkowe, ale również wydaje się pozbawione sensu (czy to mój pomysł, czy któregoś z pozostałych członków Szanownej Kapituły, że autor pozwoliłby im głębiej przeżyć tę romantyczną tragedię już chociażby osadzając ich w roli SOKistów?). Po trzecie, w miejscach, gdzie chciałoby się odnaleźć ślady pozwalające skonstruować logiczne śledztwo, autor rozrzuca jedynie mgliste aluzje (“może istnieje pamiętnik?”). Po czwarte, zakończenie mogłoby zwalić z nóg, problem w tym, że jest po prostu oklepane – ktokolwiek oglądał “Szósty zmysł” albo “Innych”, domyśli się go w piątej minucie sesji. Po piąte można powiedzieć, że autor scenariusza w ogóle wykonał tylko połowę należnej mu roboty, bo naszkicował pomysł, nie konkretyzując “przepisu” na poprowadzenie przygody. W związku z tym sesja mogłaby być jedynie mniej lub bardziej udaną improwizacją, co właściwie dyskwalifikuje ten tekst jako scenariusz pretendujący do nagrody Quentina.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *